Dün ALTI ÜSTÜ TASARIM bloğunda, online satış yapan sitelerin nasıl daha fazla müşteri odaklı olmaları yolunda güzel bir yazı okudum. Bu yazı nedense bana yurt dışındaki Katalog satışları ve bunların neden Türkiye’de bulunmadığı konusunda yapmış olduğum eski bir çalışmayı hatırlattı. Online satış yapan sitelerin, Katalog satışlarından temel olarak farkı yok. Aralarındaki tek fark ürünün size sunulum şekli ve bunun yaratığı sürat. İki yöntemde de ürünü görmeden, hissetmeden, satıcıya güvenerek ve belli bir süre bekleyerek alıyorsunuz.

Ülkemizde, katalog satışlarını arttırmaya yönelik çalışmalara geçmişte rastladık ise de genelde başarılı olamadılar. Kısaca bakarsak bunun altında yatan ana nedenler;

- Yüksek enflasyon yüzünden fiyat sabitliğinin sağlanamaması.
- Yüksek baskı maliyetleri
- Dağıtım kanallarının gelişmemiş olması
- Ticaretin güvenli bir ortamda yapılamaması
- Standartların – özellikle tekstilde – oturmamış olması
- Yavaşlık
- Tüketicinin hala elleme-koklama duyuları ile alış veriş yapması (mağazalardaki lütfen dokunmayın yazılarını hatırlayın) gösterilebilir.

Yukarıdaki noktaları daha uzatabiliriz, ancak bunların yavaş yavaş düzelmeye başladığını gözlemliyoruz.

- Internet’in en büyük avantajı olan sürat fiyat ayarlamalarını sorun olmaktan çıkardı. Günümüzde enflasyonun düşük devam eden seyri firmaları Türk Lirası (yada YTL) ile satışa yönlendirmeye başladı.

- Baskı maliyeti yerini uzun vadeli teknolojik yatırıma bıraktı. Böylece masraf, yatırımla yer değiştirerek fiyatları etkileme oranı azaldı ve finansal risk alınabilir hale geldi.

- Dağıtım kanalları son yıllarda inanılmaz bir şekilde gelişti ve rekabete açıldı.

- Çıkartılan kanunlarla sistem oturtulmaya çalışılsa da Ticari Güven hala sıkıntı olmaya devam ediyor. Bir çok tüketici tanımadığı küçük firmalara sipariş vermeye çekiniyor. Bu da büyük/tanınmış şirketlerin kurmuş olduğu sitelere yarıyor.

- Standartlar giysi sektörü dışında sorun olmaktan çıktı denebilir. İhracat ile tanışan tüccarların standart işini öğrenmek zorunda kalması, ithal mallarda koyulan standart zorunluluğu bu konudaki en önemli adımlar oldu.

- Yavaşlık ortadan kalkmakla kalmadı, internet sitelerindeki canlı müşteri temsilcileri ile avantaj haline bile geldi.

- Tüketici alışkanlıkları değişmeye başladı ise de bu konu üründen ürüne değişiklik göstermekte.

Online satışın kendisi ile beraber getirdiği sorunlarda var. Ulaşılması için bir araca (PC), aracıya (ISP) bağlı kalması ve en önemlisi işin güvenlik boyutu. Internette kredi kartı kullanmak istemeyen kişiler çoğunlukta ve bunların korkularının geçmesi için yapılan çalışmalar çok sınırlı kalmaktadır.

Yukarıda ki tespiti yaptıktan sonra soralım Türkiye’de online satış gelişebilecek mi?